Zakopane noclegi forum poczta zakopane poland Zakopane Poland ulubione Zakopane dodaj do ulubionych

Zakopane i wszystko co wiedzieć warto jadąc do Zakopanego!

 
Zakopane: niedziela 4 grudnia 2016 Imieniny obchodzą: Bernarda, Barbary, Krystiana
Dziś:
 
temp.: -3 -12 °C | ciśnienie: 1032 hPa
warunki biometeorologiczne korzystne
wiatr: 6 km/h północno-wschodni
Jutro:
 
temp.: 0 -12 °C | ciśnienie: 1029 hPa
warunki biometeorologiczne korzystne
wiatr: 7 km/h zachodni
Apteka dyżurna: Zakopane, ul. Kamieniec 5, tel: 18 206 80 56
szczegółowa prognoza pogody »
px

Powiat Tatrzański
Historia
Powiat tatrzański położony jest u podnóża Tatr. Zajmuje obszar zwany Skalnym Podhalem, będący subregionem Podhala. Odkryte przez mieszkańców innych regionów kraju dopiero w pierwszej połowie XIX wieku, w ciągu zaledwie kilku jego dziesięcioleci Skalne Podhale stało się jednym z głównych ośrodków polskiego życia duchowego. Było Mekką najwybitniejszych artystów i przyczółkiem Polski niepodległej.
Najstarszą miejscowością u podnóża polskich Tatr jest Zakopane, które przywilej lokacyjny otrzymało w 1578 r. Początki osadnictwa na terenie Skalnego Podhala sięgają jednak aż XIV stulecia. Jako pierwsi wkroczyli w Tatry pasterze i myśliwi, przynosząc z sobą zwyczaje i obrzędy pasterskie pochodzące z Bałkanów; w XV w. rozpoczęła się penetracja Tatr przez górników (ostatnia kopalnia stanęła w Tatrach w 1876 r.). Jednak przez całe wieki podstawą egzystencji górali była przede wszystkim ziemia, a podstawowym źródłem utrzymania pasterstwo.
Piękno tatrzańskiej przyrody oraz oryginalność kultury duchowej i materialnej górali przyciągały na Podtatrze coraz liczniejsze rzesze Polaków. Dało to impuls do rozwoju osad, które od końca XVI w. powstawały u stóp Tatr. Rozwój tego osadnictwa doprowadził do powstania aglomeracji, która od Bukowiny Tatrzańskiej, poprzez Zakopane aż do Kościeliska, opasuje dziś polskie Tatry. W 1998 r. Zakopane, po raz pierwszy w historii, stało się siedzibą władz powiatu tatrzańskiego.
Tradycja
Na Skalnym Podhalu kultura ludowa jest starannie pielęgnowana. Górale tatrzańscy mają się czym pochwalić! Ich tradycyjne budownictwo Stanisław Witkiewicz uznał za polski styl narodowy i przekształcił w "styl zakopiański", wzbogacony secesyjnym zdobnictwem. Wyjątkowo oryginalna jest muzyka Podhala, w której pobrzmiewają elementy bałkańskie i wschodnie. Inspirowała ona tak wielkich kompozytorów, jak m.in. Karola Szymanowskiego i Mieczysława Karłowicza. Ze skarbnicy opowieści i legend góralskich czerpali: Stanisław Witkiewicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Henryk Sienkiewicz i wielu innych polskich pisarzy. Do dziś w gwarze podhalańskiej występują archaizmy, które nigdzie indziej już nie ocalały. śpiew i taniec wyrażają przymioty właściwe góralom: żywiołowość, gwałtowność, a zarazem wielką uczuciowość. Górale przywiązani są do swego tradycyjnego stroju (na strój męski składają się białe sukienne spodnie ozdobione parzenicami, biała lniana koszula, skórzane kierpce, a także serdak; okryciem głowy jest okrągły filcowy kapelusz opasany "kostkami", a okryciem wierzchnim - sukienna cucha). Podtrzymywanych jest wiele zwyczajów i obrzędów, znanych niekiedy jeszcze ze źródeł XIX-wiecznych.
Kultura
Powiat tatrzański zajmuje szczególne miejsce na kulturalnej mapie Polski. W Zakopanem powstało pierwsze w kraju muzeum regionalne - Muzeum Tatrzańskie im. T. Chałubińskiego. Zgromadzono w nim zbiory geologiczne, etnograficzne i przyrodnicze z terenu Zakopanego i Podtatrza. Pokazywana jest tam m. in. chata góralska z XIX w., stroje góralskie, instrumenty muzyczne, narzędzia, obrazy malowane na szkle i wspaniała kolekcja pasów zbójnickich flory i fauny tatrzańskiej prezentowane są w Muzeum Przyrodniczym Tatrzańskiego Parku Narodowego. Eksponaty etnograficzne i sprzęty zaprojektowane przez Stanisława Witkiewicza zobaczyć można w willi "Koliba" (Muzeum Stylu Zakopiańskiego). Na Harendzie czynne jest Muzeum Jana Kasprowicza z licznymi po poecie pamiątkami. W willi "Opolanka" mieści się muzeum Kornela Makuszyńskiego, autora popularnych książek dla dzieci i honorowego obywatela Zakopanego. W Muzeum Karola Szymanowskiego, w "Atmie" na Kozińcu, odbywają się liczne koncerty muzyki klasycznej z udziałem najwybitniejszych muzyków z kraju i zagranicy. W Zakopanem jest też Izba Pamięci Bronisława Czecha (reprezentował Polskę na 3 olimpiadach), sławnego narciarza i taternika, który zginął w Auschwitz. Komplety widzów gromadzą spektakle Teatru im. Witkacego w Zakopanem. Słynie on z odważnych, nowatorskich realizacji dzieł takich dramaturgów, jak: Gombrowicz, Ionesco, Dostojewski, Szekspir i oczywiście Witkacy. W Zakopanem mieści się też kilkanaście galerii. Do najbardziej znanych należą: Galeria Sztuki im. W. i J. Kulczyckiech oraz Galeria Władysława Hasiora.
Imprezy
Corocznie w Zakopanem - w ostanim tygodniu sierpnia - odbywa się Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich, największa i najstarsza impreza folklorystyczna w Polsce. Do tej pory uczestniczyło w niej ponad 350 zespołów zagranicznych z 60 krajów. W programie festiwalu są też liczne imprezy towarzyszące, m.in. konkurs na dorożkarza roku, wesele góralskie, wystawy, ogniska, a także barwne korowody zespołów. Kolejną prestiżową imprezą folklorystyczną jest "Tatrzańska Jesień" organizowana przez Związek Podhalan. O tym, jak muzykalni są górale, najlepiej świadczy liczba imprez muzycznych odbywających się w Zakopanem. W marcu odbywają się "Marcowe Wieczory Kameralne", w maju - "Muzyka Karpat", w lipcu - "Dni Muzyki Karola Szymanowskiego", w październiku - "Jesienne Spotkania Muzyczne", w listopadzie - "Muzykanckie Zaduski". Oferta kulturalna powiatu obejmuje także "Sabałowe Bajania" i "Karnawał Góralski" organizowane w Bukowinie Tatrzańskiej oraz "Poronińskie Lato". W Kościelisku, wczesną wiosną, odbywa się impreza "Przednówek w Polanach" , a gmina Biały Dunajec zachwyca "Paradą Gazdowską", ekscytuje turystów "Podhalańskimi Zawodami w Powożeniu". Tam też odbywają się przeglądy jaślikarzy i kolędników, recytatorów, gawędziarzy, a także konkurs Miss Podhala o uroczo brzmiącej nazwie: "Najśwarniyso Górolecka".
Sport i turystyka
Jedną z najpiękniejszych kart w historii polskiego sportu zapisał zakopiańczyk, skoczek narciarski, Wojciech Fortuna - złoty medalista zimowej olimpiady w Sapporo w 1972 r. Stąd też wywodził się pierwszy polski medalista zimowych igrzysk olimpijskich - Franciszek Gąsienica Groń (III miejsce w dwuboju klasycznym na olimpiadzie w Cortina d´Ampezzo w 1956 r). Złoty medal na 15 km i brąz na 30 km wywalczył w mistrzostwach świata w narciarstwie klasycznym w Lahti w 1978 r. Józef Łuszczek. Zakopane dumne jest także z Andrzeja Bachledy, jednego z najlepszych slalomistów na świecie. Z Poronina wywodziły się reprezentantki Polski w biegach, olimpijki - siostry Majerczykówny. Zakopane jest kolebką polskiego narciarstwa. Sport ten ma tu ponadstuletnią tradycję. W Zakopanem odbywają się zawody najwyższej światowej rangi: mistrzostwa świata, uniwersjady, biathlonowe mistrzostwa świata, a także puchary świata i Europy. Począwszy od 1946 r. odbywa się tu Memoriał im. Bronisława Czecha i Heleny Marusarzówny, impreza rangi FIS. W 2002 r. Zakopane będzie gospodarzem Uniwersjady Zimowej. W gestii powiatu tatrzańskiego znajduje się obecnie ponad 30 stowarzyszeń sportowych oraz około 20 uczniowskich klubów sportowych. Teren powiatu tatrzańskiego jest wymarzonym miejscem do uprawiania turystyki górskiej i największym w kraju ośrodkiem sportów zimowych. Sezon turystyczny trwa tu w zasadzie przez cały rok. Uprawiający turystykę wysokogórską mają do dyspozycji około 300 km oznakowanych szlaków o rozmaitym stopniu trudności. Istnieją też szlaki typowo spacerowe, odpowiednie nawet dla ludzi starszych oraz dzieci. Tylko kilka minut potrzeba, by dotrzeć na szczyt Gubałówki wagonikami kolei linowo-terenowej. Na wierzchołek legendarnego Kasprowego Wierchu kursuje kolej linowa. Z myślą o rowerzystach wytyczono 17 ścieżek rowerowych na terenie Podhala oraz 5 w rejonie Tatrzańskiego Parku Narodowego. Opracowano również pierwszą w Polsce mapę tras turystyczno-sportowych do jazdy na rowerach górskich. Paralotniarstwo uprawia się m.in. w rejonie Gubałówki i Czarnej Góry. Specyficzną odmianą sportu jest surivival, czyli szkoła przetrwania, Karierę robi też kajakarstwo górskie na Białce. Dla amatorów hippiki powstają szkółki jeździeckie. Tylko w Zakopanem działa 50 wyciągów orczykowych i krzesełkowych, zaś w Bukowinie Tatrzańskiej - 34. Entuzjaści sportów "nizinnych" korzystać mogą w Zakopanem z 4 krytych basenów, a także - latem - z basenu na zboczu Antałówki, zasilanego źródłami cieplicowymi (36,8 st.C). W stolicy powiatu czynnych jest 6 kortów tenisowych.
Gospodarka
Turystyka wyparła tradycyjne w tym rejonie rolnictwo i pasterstwo. W każdej gminie znacząca liczba mieszkańców utrzymuje się z wynajmowania pokoi. Obecnie tylko co czwarty mieszkaniec powiatu tatrzańskiego trudni się pracą na roli. Spadła też liczebność owiec - w latach 90. zmniejszyła się czterokrotnie. Ważną gałęzią podtatrzańskiej gospodarki jest budownictwo. Duże znaczenie ma przemysł drzewny. Kwitnie rzemiosło ludowe, a zwłaszcza kowalstwo artystyczne i rękodzieło. źródłem zamożności mieszkańców Podtatrza są także wyjazdy zarobkowe do USA, od dziesięcioleci tradycyjnego kierunku emigracji górali podhalańskich. Cechą charakterystyczną powiatu jest wielka aktywność gospodarcza jego mieszkańców. Zarejestrowanych jest tutaj ponad 7000 podmiotów gospodarczych. Są to zwykle nieduże firmy zatrudniające do 5 osób. Na uwagę zasługuje fakt, iż liczba firm prywatnych jest w podtatrzańskim powiecie dwukrotnie większa niż średnio w Polsce. Powiat posiada rozbudowany samorząd gospodarczy. Tworzą go: istniejąca od 1992 r. Tatrzańska Izba Gospodarcza, Cech Rzemiosł Różnych oraz Zakopiańska Rada Gospodarcza. Otoczenie biznesu reprezentują: Bank Przemysłowo-Handlowy, Pekao SA, PKO BP, Bank śląski. Fortis Bank Polska SA, Lukas Bank oraz Podhalański Bank Spółdzielczy. W gminach Biały Dunajec, Bukowina Tatrzańska i Kościelisko swoje oddziały ma Bank Spółdzielczy.


 •  Białka Tatrzańska •  Biały Dunajec  •  Bukowina Tatrzańska  •  Kościelisko  •  Murzasichle  •  Rabka  •  Poronin  •  Zakopane  • 
Schroniska Tatrzańskie | Gastronomia | Pogoda | Mapa | Legendy | Tatry | Turystyka i Rekreacja | Poczta | Mapa strony
Zakopane Noclegi | Kwatery | Ośrodki Wypoczynkowe | Hotele | Pensjonaty | Willa | Pokoje Gościnne | Apartamenty | Domek
 na górę strony